Przełęcz Okraj znajduje się pomiędzy Kowarskim Grzbietem a Lasockim Grzbietem, na samym skraju Karkonoskiego Parku Narodowego, przy granicy z Czechami. Nieopodal schroniska znajduje się, nieczynne już, przejście graniczne na drodze łączącej Jelenią Górę z Trutnovem. Pierwsze budynki na Przełęczy Okraj zostały zbudowane przez drwali i hodowców bydła, i miały służyć jako schronienie w zimie i w lecie. Kolejne zmiany granic sprawiały, że buda stawała sie siedziba celników i straży granicznej. Pierwsze, typowo turystyczne, schronisko powstało w XIX wieku za sprawą Karola Nalega, który zasłynął organizacją zjazdów rogatymi saniami. Zawody były niegdyś bardzo popularne w Karkonoszach, a długie, nawet 7 kilometrowe trasy, prowadziły aż do Kowar. Później powstał obiekt murowany z przeznaczeniem na schronisko oraz dom dla młodzieży. Po II Wojnie Światowej obiekt został zastąpiony przez przejście graniczne, a budynki obecnego schroniska „Na Przełęczy Okraj” powstały po 1975 roku. Schronisko stanowi kompleks dwóch budynków składający się z dawnej gospody oraz bacówki PTTK.

Ze względu na dobrze utrzymaną drogę łączącą Jelenią Górę z Trutnovem, turyści mają możliwość podjechania samochodem pod samo schronisko. Przy schronisko znajduje się imponujący węzeł szlaków turystycznych, zarówno pieszych, rowerowych, jak i narciarskich. Schronisko stanowi doskonały punkt wypadowy dla turystów pragnących spenetrować całe Karkonosze.

W schronisku można organizować imprezy integracyjne i okolicznościowe, oraz zorganizowane pobyty kilkudniowe. Schronisko dysponuje pokojami wieloosobowymi oraz ogólnodostępnymi łazienkami z WC.

Na Przełęcz Okraj i do schroniska prowadzą dwie drogi – z Kowar i Drogą Przyjaźni. Z Kowar można iść szlakiem żółtym, niebieskim i zielonym. Plany wycieczek uwzględniają tez trasy z Karpacza i Szklarskiej Poręby.